Nielęgowo

9Bardzo dobrej klasy architektonicznej, oryginalny, bo neorokokowy dwór-willa, zbudowany w 1902 roku dla Hermanna Lorenza. Piętrowy, z ryzalitem na osi zwieńczonym na wysokości dachu efektownym, smukłym, ujętym w spływy i zamkniętym półkoliście szczytem. Wszystkie okna zwieńczone przerwanymi naczółkami w formie schodzących się wolutowych spływów. W analogicznym zwieńczeniu wejścia kartusz herbowy z inicjałami „HL” i wstęga z napisem: „Ora et Labora”. Dwór nakryty ściętym dachem czterospadowym, którego gzyms podtrzymują dekoracyjne wsporniki. Sięgnięcie do form rokokowych w Nielęgowie nastąpiło zapewne za pośrednictwem secesji, która w tym czasie nadawała kształt wielu miejskim kamienicom i willom, a która przecież rodziła się również z inspiracji tym stylem.

Nielęgowo występuje w dokumentach co najmniej od końca XIV wieku. W XV wieku własność Gryżyńskich, w XVI wieku Gostyńskich, Staręskich, Gołutowskich, w XVII Mąkowskich, w XVIII i w XIX Zakrzewskich. Janusz Zakrzewski w 1876 roku sprzedał Nielęgowo Niemcom Lorenzom i w ich rękach pozostawało aż do drugiej wojny światowej.

W 1939 roku właścicielem Nielęgowa był Niemiec Robert Lorenz. W 1926 roku majątek liczył 526 hektarów.

Kopaszyce

8Dwór przypominający miejską willę z tego czasu, a więc początku XX wieku, piętrowy, z dwoma ryzalitami-skrzydłami, pomiędzy którymi murowany ganek wejścia niosący taras. Budynek nakryty dachem czterospadowym z okienkiem powiekowym na osi, a ryzality łamanymi dachami naczółkowymi. Kopaszyce w 1881 roku były własnością Maksymiliana Pliszkowskiego. Przed 1909 rokiem przeszły zapewne w ręce niemieckie. W okresie międzywojennym należały do Skarbu Państwa.

W 1926 roku Kopaszyce były własnością Skarbu Państwa. Majątek liczył 382 hektary.

Żelazno

7Dwór z końca XIX wieku, przebudowany w 1912 roku, parterowy, nakryty dachem mansardowym, z piętrowym ryzalitem na osi zwieńczonym trójkątnie i poprzedzonym murowanym gankiem wejścia. Żelazno znane jest co najmniej od 1392 roku, kiedy to stanowiło własność benedyktynów lubińskich. Wówczas opat Tomasz z Lubinia nadał sołectwo w Żelaźnie braciom Janowi Roszenowi i Zbilutowi. W XIX wieku w rękach niemieckich: w 1881 roku Alberta Knappego, a następnie Hentschelów. W okresie międzywojennym własność polska.

W 1930 roku Żelazno należało do Michała Jasieckiego. Majątek w 1926 roku liczył 278 hektarów.

Węgierki

6Jak wiele innych dworów dwór w Węgierkach został po wojnie zniekształcony. Przemurowano okna mezzanina i górne okna środkowego ryzalitu. Być może usunięto dekoracje. Pierwotny dwór parterowy, z kondygnacją mezzanina, z piętrowym ryzalitem na osi, w którym półkoliście zamknięte wejście. Z boku, w przybudówce, wejście boczne. Dwór wzniesiony najprawdopodobniej około 1870 roku.

Węgierki występują w dokumentach od 1393 roku. Na przełomie XVI i XVII wieku zaludnione były drobną szlachtą. Byli tu jednocześnie Przyborowscy, Węgierscy, Wydzierzewscy, Skąpscy, Bardzcy i Bartochowscy. Kmieci wówczas w Węgierkach nie było – rzecz w Wielkopolsce nietypowa, choć częsta w innych częściach Polski, a najbardziej na Mazowszu. W końcu XVIII wieku właścicielem Węgierek był pisarz ziemski gnieźnieński Antoni Rożnowski, a w 1843 roku Adam Żychliński. W roku 1881 właścicielem majątku był Emanuel Genge, który przed 1893 rokiem sprzedał go pruskiej Komisji Kolonizacyjnej. Po parcelacji pozostałą resztówkę nazwano Wilhelmsau.

W okresie międzywojennym Węgierki nie stanowiły ośrodka większych dóbr ziemskich.

Grzybno

5W niewielkim parku dość ładnie położony – na stoku – piętrowy dwór z bocznymi ryzalitami, poprzedzony murowanym gankiem, zbudowany w latach 1899-1905 dla ówczesnego właściciela dóbr Franza Guenthera, z częściowym wykorzystaniem murów wcześniejszej budowli. Główna bryła nakryta dachem czterospadowym – ryzality trójspadowymi.

Grzybno wzmiankowane co najmniej od 1387 roku w XIV wieku stanowiło własność Grzybieńskich, między innymi Tomisława Grzybieńskiego. W XV wieku należało do Sułockich, w XVI wieku Baranowskich z Baranowa koło Mosiny, a także Tarnowskich z Tarnowa koło Czempinia. W XIX wieku w rękach niemieckich.

W 1939 roku właścicielką Grzybna była Niemka Johanna von Guenther. Majątek w 1926 roku liczył 381 hektarów.

post piekne dwory welna wyganow slupy pogorzela lubonia e 2 post piekne dwory e 2 granowko prusinowo kwilcz rodzina kwileckich giewartow e 3 post piekne dwory e 3 zydowo strzyzewice ludzisko rogaczewo male kluczewo e 4 post piekne dwory e 4 chichowo lubosz rokietnica twardow bialokosz e 5 post piekne dwory e 5 jaszkowo pawlowo skockie rakoniewice raczon rzadkowo e 6 post piekne dwory e 6 mystki lipie gorki kobylniki wlasnosc radomickich e 7 post piekne dwory e 7 srodka gora jankowo lachmirowice potrzebowo e 8 post piekne dwory e 8 wieclawice radlowo nowa wies myjomice czerlin e 9 post piekne dwory e 9 gronowko splawie popowo podlesne kruchowo granowo e 10 post piekne dwory e 10 marzenin rusocin wroble tarnowo krolewiec e 11 post piekne dwory e 11 nielegowo kopaszyce zelazno wegierki grzybno e 12 post piekne dwory e 12 tonowo smogorzewo pierzchno gorzyczki sedziny e 13 post piekne dwory e 13 powiat poniecki sarbinowo manieczki bagrowo modrze e 14 post piekne dwory e 14 gorki dabskie zbrudzewo wola ksiazeca slupia lekno e 15 post piekne dwory e 15 gorzno lomnica psie pole szlachcin tworca palacu e 16 post piekne dwory e 16 gola gorkowie grabonog wegorzewo sobiejuchy e 17 post piekne dwory e 17 smogulecka wies skoraczewscy skoraczew przebedowo lacko e 18 post piekne dwory e 18 rodzina pawlowskich architekt palacu pawlowice wieckowice rakojady e 19 post piekne dwory e 19 zurawiniec wisniewo stare bojanowo pianowo gorzyn e 20 post piekne dwory e 20 kaczkowko labiszynek pietronki tworzanice uchorowo