Granówko

11Klasycystyczny pałac z 1820 roku, poprzedzony późniejszym czterokolumnowym portykiem, wybudowany dla Nepomucena Nieżychowskiego, dyrektora Ziemstwa Kredytowego w Poznaniu, przez lub w stylu Dawida Gillyego, urzędowego architekta pruskiego z Poznania. Prosty, szlachetny kształt pałacu stanowi dobry przykład klasycystycznej rezydencji początków XIX wieku. Weranda i taras od strony ogrodu dobudowane zostały w drugiej połowie XIX wieku. Granówko w średniowieczu stanowiło przez długi czas własność dziedziców sąsiedniego Granowa. Elżbieta z Pilczy, wdowa po staroście generalnym Wielkopolski Wincentym Granowskim z Granowa była trzecią żoną Władysława Jagiełły, który z kolei był jej czwartym mężem. W XIX wieku Granówko stanowiło własność Nieżychowskich oraz, przejściowo, Duninów. W 1912 roku właścicielem był Rodryg Dunin, a potem znów Nieżychowscy.

W roku 1939 właścicielem był Józef Nieżychowski. Majątek w 1926 roku liczył 533 hektary i miał gorzelnię.

Prusinowo

12Bardzo ładny budynek o doskonałych proporcjach, zdradzający autorstwo dobrego architekta, niewielki, piętrowy, z lekko zaznaczonym ryzalitem na osi zwieńczonym trójkątnie, zawierającym główne wejście, o klasycyzująco-neorenesansowej dekoracji, z małą parterową przybudówką, zbudowany zapewne w drugiej połowie XIX wieku. Proporcje tego stosunkowo -jak na niewielkie rozmiary – wysokiego budynku kwalifikują go raczej na kordegardę niż główną siedzibę właściciela.

Prusinowo w 1580 roku należało do Macieja Włościejowskiego. Później wchodziło w skład klucza czarnkowskiego, który w XVIII wieku był własnością Poniatowskich, potem Swinarskich, a w XIX wieku i aż do drugiej wojny światowej Szułdrzyńskich. Zygmunt Szułdrzyński z Prusinowa zginął w powstaniu warszawskim.

W 1939 roku Prusinowo należało do Władysława Szułdrzyńskiego. Majątek w 1926 roku liczył 506 hektarów i miał cegielnię.

Kwilcz

14W 1828 roku ówczesny właściciel Kwilcza Arsen Kwilecki wybudował ten pałac według projektów znanego berlińskiego architekta, autora wielu budowli wielkopolskich powstałych w pierwszym czterdziestoleciu XIX wieku, Karola Fryderyka Schinkla. Piętrowy, nakryty płaskim dachem, z delikatnie zarysowanym ryzalitem w części środkowej zwieńczonym trójkątnym naczótkiem. Autor oszczędnie stosuje detal architektoniczny, koncentrując swoją uwagę na odpowiednim rytmicznym rozkładzie okien. Każdemu oknu parteru odpowiadają dwa mniejsze okna pierwszego piętra ujęte wspólnym odcinkiem gzymsu. Jedynie ponad wejściem umieszczone zostało okno potrójne, akcentujące oś środkową budynku. Ta przyjemna ziemiańska rezydencja swą spokojną i minimalistyczną wręcz architekturą odwołuje się do najlepszych wzorów włoskiego renesansu. Wewnątrz, w pokojach reprezentacyjnych parteru, malowidła z lat 1830-1840.

Rodzina Kwileckich

15Kwilcz co najmniej od XIV wieku aż do 1939 roku stanowił własność rodziny Kwileckich. Obok Niegolewskich z Niegolewa i Taczanowskich z Taczanowa są jedną z trzech rodzin wielkopolskich, która w 1939 roku posiadała te same dobra, od których wzięła nazwisko ponad 500 lat wcześniej. Kwileccy do początków XVIII wieku byli może nieco więcej niż średnio zamożną szlachtą. Podstawę pod ich późniejszą wielką pozycję położył Łukasz Kwilecki (1680-1745), syn Adama, kasztelan santocki i lędzki, starosta mosiński, poseł na sejmy. Po nim właścicielem Kwilcza został jego syn Jan (1729-1790), kasztelan biechowski, rogoziński i międzyrzecki, towczy kaliski, cześnik wschowski, kawaler orderów św. Stanisława i Orła Białego. Następnym właścicielem Kwilcza był syn Jana Klemens (1772-1826), prezes poznańskiej komisji wojskowej za czasów Księstwa Warszawskiego w 1807 roku, który w roku 1816 otrzymał tytuł hrabiego. Potem Kwilcz należał do jego syna, Arsena (1805-1883), współzałożyciela Bazaru. Po bezdzietnym Arsenie majątek objął jego bratanek Mieczysław (1833-1918), syn Hektora (1802-1843) i Marii Izabelli hrabianki von Tauffkirchen und Laterano (1807-1855), damy dworu bawarskiego.

Mieczysław był więziony w latach 1863-1864 za organizowanie pomocy dla powstania styczniowego. Od 1866 roku był dożywotnim członkiem pruskiej Izby Panów, gdzie przemawiał wielokrotnie w obronie polskich praw narodowych. W 1916 roku został wiceprezesem Koła Polskiego w sejmie pruskim. Doskonały gospodarz i finansista wspierał niemal wszystkie polskie inicjatywy patriotyczne. Synem Mieczysława był Hektor (1859-1912), tajny szambelan di cappa e spada papieża Leona XIII, poset na pruski sejm w latach 1887-1903, a jego z kolei synem ostatni właściciel Kwilcza, ordynat na Kwilczu, Wróblewie i Kobylnikach hr. Dobiesław Kwilecki (ur. 1888), zmarły w tragicznych okolicznościach po wywiezieniu w gtąb Rosji w 1942 roku. Profesor Andrzej Kwilecki, historyk i socjolog, jest synem Dobiesława.

W roku 1939 właścicielem Kwilcza był hr. Dobiesław Kwilecki. Majątek w 1926 roku liczył 1151 hektarów.

Giewartów

1Giewartów leży tuż za dawną granicą zaboru pruskiego. Dwór w Giewartowie wzniesiony został w połowie XIX wieku w modnej w tym czasie formie willi włoskiej, na planie kwadratu, parterowej, z piętrowymi ryzalitami na osi wszystkich czterech elewacji, zwieńczonymi trójkątnymi naczółkami z wgłębnym portykiem arkadowym wejścia w ryzalicie frontowym. Forma ta najbliższa była architekturze palladiańskiej, centralizującej, regularnej, zwartej. Około 1880 roku charakter dworu zmienił się jednak przez wbudowanie w sam środek kwadratowej trzykondygnacyjnej wieży. Choć spełnia ona tak częstą w renesansie funkcję belwederu, gdyż z jej korony rozpościera się piękny widok na Jezioro Powidzkie, to bardziej przypomina gotycki donżon, ufortyfikowane miejsce ostatecznego schronienia -ultimum refugium. Gotyckiego charakteru dodają wieży krenelażowe zwieńczenia oraz narożne miniwieżyczki. W czasach komunistycznych korpus dworu podwyższono o jedną kondygnację. Giewartów, zwany też dawniej Giewartor, istniał zapewne już w XIII wieku. W początkach XIX wieku należał do Radońskich, w tym, w 1809 roku, do Tadeusza Radońskiego. Na początku XX wieku stanowił własność Chrzanowskich. W okresie międzywojennym z woli Konstancji z Magielskich Chrzanowskiej przeszedł na Zoro-astra Morzyckiego, ożenionego z Ireną z Rychłowskich. Był wtedy niedużym folwarkiem i z tego też powodu nie został zabrany właścicielom w latach 1944-1945 na podstawie dekretu o reformie rolnej i pozostawał w ich rękach do 1955 roku, kiedy to został skonfiskowany z naruszeniem tegoż dekretu. Zoroaster Morzycki był po pierwszej wojnie starostą obornickim, potem dyrektorem Wielkopolskiej Izby Rolniczej. W 1939 roku właścicielem Giewartowa był Zoroaster Morzycki.

post piekne dwory welna wyganow slupy pogorzela lubonia e 2 post piekne dwory e 2 granowko prusinowo kwilcz rodzina kwileckich giewartow e 3 post piekne dwory e 3 zydowo strzyzewice ludzisko rogaczewo male kluczewo e 4 post piekne dwory e 4 chichowo lubosz rokietnica twardow bialokosz e 5 post piekne dwory e 5 jaszkowo pawlowo skockie rakoniewice raczon rzadkowo e 6 post piekne dwory e 6 mystki lipie gorki kobylniki wlasnosc radomickich e 7 post piekne dwory e 7 srodka gora jankowo lachmirowice potrzebowo e 8 post piekne dwory e 8 wieclawice radlowo nowa wies myjomice czerlin e 9 post piekne dwory e 9 gronowko splawie popowo podlesne kruchowo granowo e 10 post piekne dwory e 10 marzenin rusocin wroble tarnowo krolewiec e 11 post piekne dwory e 11 nielegowo kopaszyce zelazno wegierki grzybno e 12 post piekne dwory e 12 tonowo smogorzewo pierzchno gorzyczki sedziny e 13 post piekne dwory e 13 powiat poniecki sarbinowo manieczki bagrowo modrze e 14 post piekne dwory e 14 gorki dabskie zbrudzewo wola ksiazeca slupia lekno e 15 post piekne dwory e 15 gorzno lomnica psie pole szlachcin tworca palacu e 16 post piekne dwory e 16 gola gorkowie grabonog wegorzewo sobiejuchy e 17 post piekne dwory e 17 smogulecka wies skoraczewscy skoraczew przebedowo lacko e 18 post piekne dwory e 18 rodzina pawlowskich architekt palacu pawlowice wieckowice rakojady e 19 post piekne dwory e 19 zurawiniec wisniewo stare bojanowo pianowo gorzyn e 20 post piekne dwory e 20 kaczkowko labiszynek pietronki tworzanice uchorowo