Gronówko

4Pochodzący z XVIII wieku dwór został na początku XX stulecia przebudowany, zapewne z zachowaniem ogólnego kształtu pierwotnej bryły. Parterowy, nakryty dachem łamanym polskim, z wystawką dachową zwieńczoną uskokowym szczytem i czterokolumnowym gankiem poprzedzającym wejście. Z boku parterowa przybudówka.

Gronówko jest wymieniane w źródłach co najmniej od 1401 roku. W XV wieku własność Wyciążkowskich, później Zegrowskich, w końcu XVIII wieku Grabowskich. W 1812 roku właścicielami byli Braunkowie. W 1821 roku Gronówko przeszło w ręce niemieckiej rodziny Strock i ich własnością pozostawało do 1900 roku, kiedy to zostało zakupione przez Justusa von Wedemeyera z Wonieścia. W 1926 roku jeszcze należało do von Wedemeyerów, by później przejść do Rheinbadenów.

W 1937 roku właścicielką Gronówka była Jadwiga Rheinbaden. Majątek w 1926 roku liczył 323 hektary.

Spławie

3W 1840 roku na miejscu renesansowego dworu z przełomu XVI i XVII wieku Adam Skarżyński kazał wznieść rezydencję „w guście włoskim”. Powstała siedziba składająca się z kilku zasadniczo piętrowych brył nawiązujących do klasycyzmu.

Spławie występuje w dokumentach co najmniej od XIV wieku. W 1398 roku pisał się Gunter Pradel ze Spławia. W XVII i na początku XVIII wieku własność Wyskota-Zakrzewskich, później Złotnickich, w XVIII wieku Kwileckich, a przed połową XIX stulecia Skarżyńskich. W ich rękach Spławie pozostawało aż do drugiej wojny światowej. Siostry Skarżyńskie – Anna (ur. 1890) i Paulina (ur. 1892) – zostały zamordowane przez Niemców w 1939 roku.

W roku 1939 właścicielem miejscowości był Henryk Skarżyński. Majątek w 1926 roku liczył 360 hektarów.

Popowo Podleśne

2Niewielki dwór parterowy, nakryty dachem naczółkowym, z pozornym ryzalitem na osi przechodzącym w wystawkę dachową zwieńczoną dekoracyjnym neobarokowym czy też manierystycznym szczytem. Wejście poprzedzone kolumnowo-filarowym gankiem niosącym balkon. Po obu stronach małe parterowe przybudówki.

Dwór zbudowany pod koniec XIX lub na początku XX wieku, rozbudowany zapewne około 1920 roku.

Popowo Podleśne w 1357 roku należało zapewne do kapituły gnieźnieńskiej.

W XVI wieku własność Mieleńskich i Przysieckich, w 1618 roku Jana i Krzysztofa Mieleńskich, w 1793 roku wraz z Popowem-lgnacewem skarbnika gnieźnieńskiego Jana Gozimirskiego.

W XIX wieku właścicielami Popowa Podleśnego byli Jordanowie, w tym, w latach 1881 i 1887, Atanazy Jordan.

W 1909 roku majątek był własnością Tomasza Siemieńskiego, a w okresie międzywojennym Kowalskich.

W 1930 roku Popowo Podleśne należało do Bolesława Kowalskiego. Majątek w 1926 roku liczył 230 hektarów.

Kruchowo

1Ulubiony przez Polaków portyk wsparty na dwóch parach kolumn i zwieńczony trójkątnym frontonem z inskrypcją, herbem i datami, został dostawiony do piętrowego dworu wybudowanego jeszcze w 1582 roku – i przebudowanego w 1766 – dopiero w roku 1921. W tym też czasie do tylnej elewacji dobudowane zostały arkadowe podcienia z balkonem. Do dziś zachowały się XVI-wieczne mury oraz niektóre sklepione pomieszczenia wewnątrz budynku, a także dawna kuchnia z kapturem pieca wspartym na arkadzie koszowej. Z XVI II-wiecznej przebudowy pochodzi wysoki dach łamany polski. Dwór został zbudowany na sztucznie utworzonej platformie otoczonej mokradłami i fosą.

Kruchowo wzmiankowane jest w dokumentach co najmniej od 1389 roku. W XV wieku stanowiło własność Sulimów, m.in. w 1419 roku Bogusława Sulimy z Budzisławia, podsędka kaliskiego. Sulimowie od posiadanej miejscowości przyjęli w XVI wieku nazwisko Kruchowskich. Później i aż do połowy XVII wieku Kruchowo należało do Mielińskich herbu Wczele, w tym Aleksandra Mielińskiego, opata trzemeszeńskiego i biskupa inflanckiego, który wybudował „w swojem dziedzictwie kamienicę na kształt zameczka”, jak pisał o kruchowskim dworze dawny autor. Później właścicielem Kruchowa był Wojciech Mieliński, również opat trzemeszeński, po nim Mikołaj Mieliński, burgrabia gnieźnieński, a w roku 1608 jego syn również Mikołaj, kasztelan kamieński. Potem własność Rosenów i Lipińskich, w XIX wieku Malczewskich, w tym – w połowie wieku – Adolfa Malczewskiego, właściciela zbioru „starożytności pogańskich”. W 1900 roku Kruchowo kupit Nikodem Dokowicz. Potem przeszło w ręce Antoniego Luniewskiego.

W 1930 roku właścicielem Kruchowa był Antoni Łuniewski. Majątek w 1926 roku liczył 697 hektarów i miał gorzelnię.

Granowo

15Stary, parterowy dwór, z wystawką na osi fasady głównej, kryty wysokim polskim dachem łamanym, zbudowany w końcu XVIII wieku.

Nowy dwór z drugiej połowy XIX wieku składa się z chaotycznie zestawionych przybudówek, z wyraźniej zaznaczonym wejściem poprzedzonym gankiem o dwóch parach kolumn dźwigających taras mezzanina. W jednym z narożników kaplica.

Granowo należało w XIX wieku do Dziatyńskich, w XX wieku do Czartoryskich.

W roku 1926 właścicielem Granowa był książę Olgierd Czartoryski ze Starego Sielca. Dobra granowskie liczyły ponad 2100 hektarów i miały gorzelnię.

post piekne dwory welna wyganow slupy pogorzela lubonia e 2 post piekne dwory e 2 granowko prusinowo kwilcz rodzina kwileckich giewartow e 3 post piekne dwory e 3 zydowo strzyzewice ludzisko rogaczewo male kluczewo e 4 post piekne dwory e 4 chichowo lubosz rokietnica twardow bialokosz e 5 post piekne dwory e 5 jaszkowo pawlowo skockie rakoniewice raczon rzadkowo e 6 post piekne dwory e 6 mystki lipie gorki kobylniki wlasnosc radomickich e 7 post piekne dwory e 7 srodka gora jankowo lachmirowice potrzebowo e 8 post piekne dwory e 8 wieclawice radlowo nowa wies myjomice czerlin e 9 post piekne dwory e 9 gronowko splawie popowo podlesne kruchowo granowo e 10 post piekne dwory e 10 marzenin rusocin wroble tarnowo krolewiec e 11 post piekne dwory e 11 nielegowo kopaszyce zelazno wegierki grzybno e 12 post piekne dwory e 12 tonowo smogorzewo pierzchno gorzyczki sedziny e 13 post piekne dwory e 13 powiat poniecki sarbinowo manieczki bagrowo modrze e 14 post piekne dwory e 14 gorki dabskie zbrudzewo wola ksiazeca slupia lekno e 15 post piekne dwory e 15 gorzno lomnica psie pole szlachcin tworca palacu e 16 post piekne dwory e 16 gola gorkowie grabonog wegorzewo sobiejuchy e 17 post piekne dwory e 17 smogulecka wies skoraczewscy skoraczew przebedowo lacko e 18 post piekne dwory e 18 rodzina pawlowskich architekt palacu pawlowice wieckowice rakojady e 19 post piekne dwory e 19 zurawiniec wisniewo stare bojanowo pianowo gorzyn e 20 post piekne dwory e 20 kaczkowko labiszynek pietronki tworzanice uchorowo